تاریخ انتشار: ۲۰۲۲/۰۵/۲۲
تاریخ اسلام (20086431)(شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 88)pp. 289-310
در آغاز دوره قاجاریه (1210ـ1344ق)، مجتهدان ضمن تثبیت نفوذ خود، نقش دین را در تحولات جامعه ملموستر از پیش کردند. در دوره ناصری (1245ـ1312ق)، کانونهایی از منوّرالفکران (روشنفکران) ایرانی در خارج از ایران شکل گرفت. آنها سعی داشتند با نشر اطلاعاتی در خصوص تحولات اروپا و عثمانی، زمینه بیداری ایرانیان را فراهم نمایند. روزنامه اختر که توسط برخی از تحولخواهان ایرانی در استانبول تأسیس شد، نمونهای از این کانونهاست که در چارچوب سیاست اتحاد اسلامی و با هدف پیشگیری از دستاندازیهای اروپاییها و روسها به سرزمینهای اسلامی، میکوشید افکار نو را در پوشش باورهای دینی ارائه دهد. پژوهش حاضر، با بهرهگیری از روش وصفی ـ تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانهای، در پی پاسخ به این سؤال است که روزنامه اختر انگاره اتحاد اسلامی را دارای چه فوایدی میدانست؟ و موانع آن را چگونه ترسیم میکرد؟